Emlak ofislerine en sık gelen sorulardan biri bu. Ev sahibi "kontrat bitti, evi boşaltın" diyor, kiracı "kanunen çıkmak zorunda değilim" diye cevap veriyor. Çoğu zaman haklı olan kiracı oluyor, ama her zaman değil. Hangi durumda kimin haklı olduğunu Türk Borçlar Kanunu'na göre kısaca anlattık.
"Kontrat süresi doldu" tek başına yeterli değil
Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşme süresi bittiğinde, kiracı en az 15 gün önceden "çıkacağım" demediyse sözleşme aynı şartlarla bir yıl daha uzar. Ev sahibi, sırf süre doldu diye sözleşmeyi bitiremez. Bir yıllık kontratla oturan kiracı, başka bir sebep yoksa yıllarca oturmaya devam edebilir.
Ev sahibinin kiracıyı çıkarabileceği durumlar
1. Kendisi ya da yakını için ihtiyaç
Ev sahibi evi kendisi, eşi, çocukları, anne-babası ya da bakmakla yükümlü olduğu biri için kullanmak zorundaysa tahliye davası açabilir. İhtiyacın gerçek ve zorunlu olması gerekir. "Daha yüksek kiraya vereceğim" ihtiyaç sayılmaz. Mahkeme ihtiyacı kabul edip tahliyeye karar verirse, ev sahibi haklı bir sebep olmadan evi üç yıl boyunca eski kiracı dışında birine kiralayamaz.
2. Evi yeni satın alan kişinin ihtiyacı
Kiracılı bir evi satın alan kişi, kendisi ya da yakınları için evi kullanmak istiyorsa, evi aldığı tarihten itibaren bir ay içinde kiracıya bunu yazılı olarak bildirir. Bildirimden sonra altı ay geçince tahliye davası açabilir.
3. Yazılı tahliye taahhüdü
Kiracı, belirli bir tarihte evi boşaltacağını yazılı olarak taahhüt ettiyse ve o tarihte çıkmazsa, ev sahibi bir ay içinde icra takibi başlatabilir ya da dava açabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalatılan tahliye taahhüdü, mahkemeler tarafından genellikle geçersiz sayılıyor. Taahhüdün, kiracı evi teslim aldıktan sonra ve kendi iradesiyle verilmiş olması gerekiyor.
4. Bir kira yılında iki haklı ihtar
Kiracı aynı kira yılı içinde kirayı iki kez zamanında ödemez ve ev sahibi bu iki seferde de yazılı ihtar çekerse, kira süresi bittikten sonra bir ay içinde tahliye davası açılabilir. On yıldan uzun süren kiralarda bu bir aylık süre, içinde bulunulan kira yılının bitiminden itibaren işler. Kirayı tamamen ödememek gerekmez, geciktirmek de ihtar sebebidir.
5. Kiracının aynı ilçede kendi evi varsa
Kiracının ya da birlikte yaşadığı eşinin, aynı ilçe ya da belde sınırları içinde oturmaya uygun bir evi varsa ve ev sahibi kira sözleşmesini yaparken bunu bilmiyorsa, sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir.
6. Esaslı tadilat ya da yeniden yapım
Bina yıkılıp yeniden yapılacaksa ya da evde oturulurken yapılamayacak kadar büyük bir tadilat gerekiyorsa tahliye istenebilir. Bu durumda yapılacak işin gerçekten kiracı içerideyken yapılamayacağının ortaya konması gerekir.
7. On yıl dolduktan sonra
Sözleşme on yıl boyunca uzayarak devam ettiyse, ev sahibi bundan sonraki her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak, hiçbir sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir.
Kiracı için birkaç öneri
Ev sahibinden "çık" talebi gelirse önce sebebi sorun. Yukarıdaki durumlardan birine girmiyorsa, sözleşmenin uzadığını hatırlatan nazik ama yazılı bir cevap vermek çoğu zaman tartışmayı bitirir. Kirayı her zaman banka üzerinden ve zamanında ödeyin; iki haklı ihtar sebebiyle tahliye en kolay önlenebilecek olandır.
Ev sahibi için birkaç öneri
Evi gerçekten kullanmanız gerekiyorsa sürelere dikkat edin; kaçırılan bir ay, davayı bir yıl ertelemek demek. Anlaşmazlıkta kiracıyı baskıyla evden çıkarmaya çalışmak (kapı kilidini değiştirmek, suyu kesmek gibi) hem suç teşkil edebilir hem de haklı olduğunuz bir davayı zora sokar. Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın zorunlu olduğunu da unutmayın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her dosyanın şartları farklıdır; tahliye sürecine başlamadan önce bir avukata danışmanızı öneririz.
Evinizi kiraya verecek ya da satacaksanız ücretsiz ilan verebilirsiniz.
